Realizacja zadań związanych z sprawami społecznymi, rodziną oraz zdrowiem stanowi odzwierciedlenie działań podejmowanych na podstawie polityk programów i strategii przyjętych przez władze Jarosławia. Do najważniejszych z nich należą:

• 1. • Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Jarosław na lata 2021-2030,

     • Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej i Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej na lata 2024-2030,

     • Program Wspierania Rodziny w Gminie Jarosław na lata 2024-2026,

     • Wieloletni program osłonowy w zakresie dożywiania "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028,

     • Gminny Program Wychodzenia z Bezdomności na lata 2021-2026,

     • Program osłonowy Gminy Jarosław ‘Korpus Wsparcia Seniorów’ na rok 2025,

     • Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii Gminy Jarosław na lata 2022-2025.

Dokładniejszy opis wskazanych powyżej programów znajduje się w części raportu poświęconej Realizowanym Politykom, Programom i Strategiom.

Aktualny poziom wydatków na pomoc społeczną i wsparcie dla rodziny w 2025 r. wiąże się z kontynuowaniem działań Gminy Jarosław związanych ze wsparciem materialnym dla mieszkańców. 

Na wzrost poziomu wydatków miała wpływ m.in. utrzymująca się wysoka liczba rodzin korzystających z pomocy z powodu bezrobocia, niepełnosprawności oraz długotrwałej choroby, które należały do najczęstszych przyczyn udzielania wsparcia. Dodatkowo znaczenie miała konieczność zabezpieczenia potrzeb bytowych mieszkańców, w tym realizacja świadczeń związanych z ubóstwem oraz programów dożywiania i pomocy żywnościowej.

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie tym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. 

Zakres pomocy społecznej obejmował zadania określone w ustawie o pomocy społecznej. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej wykonywał także zadania wynikające z innych aktów prawnych m.in. z ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.

Obecna struktura organizacyjna Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej jest odpowiedzią na diagnozowane na przestrzeni wielu lat potrzeby środowiska lokalnego, określone w oparciu o analizę i ocenę występujących zjawisk, powodujących zapotrzebowanie na różne formy wsparcia. 

Źródłem finansowania zadań realizowanych przez GOPS są: 

• • środki własne gminy, 

  • dotacje do zadań własnych, 

  • oraz dotacje do zadań zleconych.

W trakcie 2025 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej kompleksowo realizował zadania własne oraz zadania zlecone z zakresu pomocy społecznej, wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz zdiagnozowanych potrzeb lokalnych. Jednostka prowadziła szeroki zakres działań obejmujących m.in. przyznawanie i wypłatę świadczeń, pracę socjalną, rozwój infrastruktury społecznej oraz wsparcie osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej .

Dodatkowo, w 2025 r. pozyskano środki oraz realizowano wsparcie w ramach programów finansowanych ze źródeł zewnętrznych, takich jak wieloletni program „Posiłek w szkole i w domu”, Program Fundusze Europejskie na Pomoc Żywnościową, a także program „Asystent rodziny”, w ramach którego zapewniono wsparcie rodzinom przeżywającym trudności opiekuńczo–wychowawcze .

Ponadto, w ramach działalności statutowej GOPS realizował działania wynikające z Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2024–2026, obejmujące diagnozowanie środowisk rodzinnych, pracę socjalną, współpracę z instytucjami oraz wsparcie asystentów rodziny w celu przywracania rodzinom zdolności do prawidłowego funkcjonowania .

Równolegle podejmowano działania środowiskowe i profilaktyczne, w tym realizację zadań w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej. W tym obszarze funkcjonował Zespół Interdyscyplinarny, który w 2025 r. prowadził działania diagnostyczno-pomocowe, organizował spotkania oraz udzielał wsparcia osobom dotkniętym przemocą i ich rodzinom.

Przyczyny korzystania z pomocy społecznej w 2025 r.

• W 2025 r. świadczeniami pieniężnymi objęto 239 rodzin, natomiast świadczeniami niepieniężnymi 137 rodzin.

• Pracę socjalną świadczono wobec 48 rodzin.

wybrane zadania realizowane w ramach pomocy społecznej i wsparcia rodziny w 2025 r.

Ochrona zdrowia to sektor, który często nie charakteryzuje się wysokimi wydatkami, ale pomimo tego, zakres realizowanych zadań pozostaje zróżnicowany. Podstawowe obowiązki gminy w tym zakresie zostały zawarte w ustawie o samorządzie gminnym, która wskazuje, iż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, wśród których uwzględnia się m.in. sprawy ochrony zdrowia. Jednakże szczegółowe kompetencje określają także inne akty prawne, w szczególności ustawy, które dotyczą przedsięwzięć związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz przeciwdziałaniem narkomanii.

Corocznym przedsięwzięciem realizowanym przez gminę były zadania określone w ramach programu rozwiązywania problemów alkoholowych. W założeniu uwzględniały on tworzenie warunków przeciwdziałających problemom związanym z uzależnieniami i przemocą w rodzinie, a także działania na rzecz ograniczenia dostępności do alkoholu oraz profilaktykę uzależnień zarówno wśród dzieci, młodzieży, jak i dorosłych.

Łączne wydatki w ochronie zdrowia w 2025 r. wyniosły 95.892 tys. zł, w tym najwyższą kwotę wydatkowano w zakresie przedsięwzięć dotyczących przeciwdziałania alkoholizmowi. W głównej mierze skupiały się one na zwiększeniu dostępności do instytucji wspomagających proces leczenia oraz rehabilitacji osób nadużywających substancji psychoaktywnych i ich rodzin, a także na poprawie skoordynowanych działań profilaktycznych, informacyjnych, edukacyjnych i szkoleniowych.

Realizacja Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej w 2025 r.

W 2025 r. w Gminie Jarosław realizowany był Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej i Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej na lata 2024–2030, którego głównym celem było zwiększenie skuteczności działań na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej oraz ograniczenie skali tego zjawiska. W ramach realizacji programu podejmowano działania profilaktyczne, zwiększano dostępność i skuteczność wsparcia dla osób doznających przemocy, a także prowadzono oddziaływania wobec osób stosujących przemoc. W 2025 r. funkcjonował Zespół Interdyscyplinarny, który odbył 6 posiedzeń, natomiast grupy diagnostyczno-pomocowe spotkały się 130 razy. W analizowanym okresie odnotowano 29 rodzin dotkniętych przemocą domową, a liczba osób doznających przemocy wyniosła 37, w tym 20 kobiet, 2 mężczyzn oraz 15 dzieci. Jednocześnie zidentyfikowano 25 osób stosujących przemoc, a w ramach procedury „Niebieskie Karty” założono 17 formularzy, w tym 16 przez Policję i 1 przez jednostki oświatowe. W toku prowadzonych działań podejmowano interwencje w środowisku, prowadzono pracę socjalną, kierowano wnioski do sądu oraz prokuratury, a także umożliwiano dostęp do pomocy specjalistycznej, w tym psychologicznej i prawnej. Ponadto 9 osób stosujących przemoc otrzymało nakaz opuszczenia miejsca zamieszkania i zakaz zbliżania się do osób pokrzywdzonych, 2 osoby zostały skierowane do programu korekcyjno-edukacyjnego, a wobec 4 przypadków złożono wnioski o wgląd w sytuację małoletnich dzieci. Równolegle prowadzono szerokie działania profilaktyczne – placówki oświatowe z terenu gminy zrealizowały liczne kampanie i działania edukacyjne, m.in. 23 w ZSP w Wólce Pełkińskiej, 14 w ZSP w Surochowie, 13 w ZSP w Muninie oraz działania w pozostałych placówkach.

Działalność Zespołu Interdyscyplinarnego w 2025 r.

W 2025 r. Zespół Interdyscyplinarny działający przy GOPS w Jarosławiu odbył 6 posiedzeń, natomiast grupy diagnostyczno-pomocowe spotkały się 130 razy. W analizowanym okresie odnotowano 29 rodzin, w których występowała przemoc domowa, a liczba osób dotkniętych przemocą wyniosła 37 (w tym 20 kobiet, 2 mężczyzn i 15 dzieci). Jednocześnie zidentyfikowano 25 osób stosujących przemoc, a w ramach procedury „Niebieskie Karty” założono 17 formularzy.

Na rzecz ochrony zdrowia w 2025 r. podjęte zostały również inne działania obejmujące współpracę z organizacjami pozarządowymi. Dzięki temu kontynuowano realizację zadań z zakresu ochrony i promocji zdrowia, w tym działalności leczniczej w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej.