Stan bezpieczeństwa publicznego jest jednym z najistotniejszych czynników wpływających na poziom życia mieszkańców Gminy Jarosław. Uprawnienia samorządu w zakresie bezpieczeństwa i porządku publicznego w większości  przypadków  koncentrują  się wokół przyjętych aktów prawa.  W Gminie Jarosław nie ma Straży Gminnej, a siedziba Komendy Powiatowej Policji oraz Komendy Powiatowej Straży Pożarnej znajduje się na terenie miasta Jarosław. Obie jednostki swym zasięgiem obsługują także Gminę Jarosław. Gmina wspiera działalność służb, które odpowiadają za bezpieczeństwo publiczne - Komendę Powiatową Policji oraz bezpieczeństwo pożarowe - Ochotnicze Straże Pożarne i Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej.

W 2025 r. na realizację zadań z zakresu bezpieczeństwa publicznego i ochrony przeciwpożarowej wydatkowano 450.947,22 zł. Głównym kierunkiem wydatkowania środków przez gminę (73,8%) było utrzymanie w bojowej gotowości jednostek OSP działających na terenie Gminy Jarosław. W 2025 udzielono także dotacji w kwocie 100.000,00 zł dla Gminy Pawłosiów na likwidację skutków ulewnego deszczu i gradobicia mającego znamiona klaski żywiołowej w zakresie infrastruktury komunalnej.

Teren  Gminy Jarosław zabezpiecza 8 jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych: 

• OSP Koniaczów,

• OSP Makowisko, 

• OSP Morawsko, 

• OSP Pełkinie, 

• OSP Surochów, 

• OSP Wola Buchowska, 

• OSP Wólka Pełkińska, 

• OSP Zgoda.  

Szczególną rolę pełni OSP Wólka Pełkińska, która należy do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Udział w systemie wiąże się z dodatkowymi obowiązkami, zwłaszcza w przypadku otrzymania dyspozycji od Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej. Jednostka ta musi być gotowa do podejmowania działań na szerszym obszarze oraz w bardziej wymagających sytuacjach operacyjnych.

W strukturach poszczególnych jednostek działają również Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze (MDP), które odgrywają ważną rolę w kształtowaniu przyszłych strażaków. Młodzi członkowie, po osiągnięciu pełnoletniości, stają się pełnoprawnymi członkami OSP. Dzięki ukończonym szkoleniom i kursom zdobywają odpowiednie kwalifikacje, które umożliwiają im aktywny udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych.

Koszt utrzymania jednostek OSP z budżetu gminy w  2025 r. sięgnął 332.892,22 zł. Koszt utrzymania jednostek OSP z budżetu gminy w  2024 r. wyniósł 280.758,13 zł. 

Ogólny koszt utrzymania jednostek OSP w porównaniu do 2024 r. wzrósł o 18,57%. Na zwiększenie wydatków wpłynęło m.in. finansowanie bieżącej działalności jednostek, w tym kosztów utrzymania sprzętu pożarniczego, zakupu wyposażenia, umundurowania, paliwa oraz przeprowadzania niezbędnych przeglądów i napraw. Istotnym czynnikiem były również rosnące koszty usług i materiałów, które w ostatnim czasie uległy podwyższeniu. Dzięki skutecznej pracy urzędu w 2025 r. udało się pozyskać zewnętrzne fundusze w wysokości 79.735,00 zł na rzecz lokalnych jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych.

Wybrane wydarzenia i działania Ochotniczych Straży Pożarnych w 2025 r.:

• 1 lutego w świetlico-remizie w Morawsku odbyło się spotkanie opłatkowe, zorganizowane przez miejscową jednostkę Ochotniczej Straży Pożarnej w Morawsku,

• 10 maja miała miejsce uroczystość 85-lecia jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w Pełkiniach,

• 8 czerwca odbyły się obchody 110-lecia Ochotniczej Straży Pożarnej w Pełkiniach,

• 29 października odbyła się próbna ewakuacja w Zespole Szkolno Przedszkolnym w Makowisku. Całe przedsięwzięcie zostało przeprowadzone we współpracy z Ochotnicza Straż Pożarna w Makowisku oraz OSP Koniaczów,

• II i III kwartał 2025 r. OSP Morawsko w ramach dotacji „Moc małych społeczności” przeprowadziło szkolenia z zakresu zarządzania kryzysowego oraz z bezpiecznej jazdy na rowerze dla uczniów ze szkoły podstawowej w Morawsku.

Jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych, oprócz realizacji zadań związanych z działaniami ratowniczo-gaśniczymi oraz szeroko rozumianą prewencją przeciwpożarową, aktywnie uczestniczą w życiu społecznym Gminy Jarosław. Strażacy-ochotnicy angażują się w organizację oraz zabezpieczenie różnego rodzaju wydarzeń lokalnych, uroczystości patriotycznych, religijnych i kulturalnych. Wspierają również inicjatywy społeczne oraz działania na rzecz integracji mieszkańców. Dzięki swojej aktywności jednostki OSP pełnią istotną rolę nie tylko w systemie bezpieczeństwa, ale również w budowaniu więzi społecznych i wzmacnianiu lokalnej wspólnoty. 

Na terenie Gminy Jarosław za realizację zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, zarządzania kryzysowego oraz spraw obronnych odpowiada Wójt Gminy Jarosław. W wykonywaniu tych obowiązków wspierają go pracownicy Referatu Spraw Obywatelskich (RSO) oraz Gminny Zespół Zarządzania Kryzysowego (GZZK), który pełni funkcję organu pomocniczego.

Jednym z kluczowych elementów skutecznego funkcjonowania systemu zarządzania kryzysowego jest stałe podnoszenie kwalifikacji pracowników odpowiedzialnych za reagowanie w sytuacjach nadzwyczajnych i zagrożeniach zewnętrznych. W 2025 r. wyznaczeni pracownicy Urzędu Gminy uczestniczyli w specjalistycznych szkoleniach z zakresu obrony cywilnej, zarządzania kryzysowego oraz spraw obronnych. Szkolenia te były realizowane zgodnie z harmonogramem opracowanym przez Referat Bezpieczeństwa Starostwa Powiatowego w Jarosławiu oraz Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego w Rzeszowie.

W ramach tych działań, uczestnicy zapoznali się również z projektem nowej ustawy o obronie cywilnej i ochronie ludności, co pozwoliło na bieżące przygotowanie się do nadchodzących zmian legislacyjnych i lepsze dostosowanie lokalnych procedur do planowanych przepisów.

W zakresie logistycznego zabezpieczenia zadań obrony cywilnej, Gmina nadzoruje magazyn sprzętu OC, dbając o odpowiednie warunki przechowywania, eksploatacji i ewentualnych remontów. Sprzęt znajdujący się w zasobach OC jest regularnie konserwowany, a urządzenia łączności i wykrywania skażeń są legalizowane i serwisowane w wojewódzkim warsztacie OC. Dzięki temu gmina utrzymuje wysoki poziom gotowości technicznej w zakresie reagowania na potencjalne zagrożenia. Urząd pozyskał dofinansowanie w wysokości 955.146,03 zł w ramach programu ochrony ludności i obrony cywilnej. Wraz z wkładem własnym wynoszącym 238.786,51 zł, łączna wartość zrealizowanego zadania zamknęła się w kwocie 1.193.932,54 zł. Otrzymane środki pozwoliły na realizację kluczowych działań podnoszących poziom bezpieczeństwa: wykonanie dokumentacji projektowej magazynu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (OLiOC) oraz miejsc doraźnego schronienia.  Ponadto zakupiono niezbędny sprzęt i urządzenia na potrzeby magazynu obrony cywilnej.